1 . از ناحيهء دليل شرعى اولويت يكى از دو حكم را به دست آوريم فى المثل در باب نماز دليل گفته : الصلاة لا تترك به حال و يا فرموده است : لن ينال شفاعتنا من استخف بالصلاة و . . . اين تعبيرات نشانگر اهميت فوق‌العاده نماز در اسلام است يا مثلا در رابطه با جهاد قرآن مىگويد : قُلْ إِنْ كانَ آباؤُكُمْ وَ . . . أَحَبَّ إِلَيْكُمْ مِنَ اللَّهِ وَ رَسُولِهِ وَ جِهادٍ فِي سَبِيلِهِ فَتَرَبَّصُوا . . . كه دنبال حب خدا و رسول مسئله جهاد را طرح نموده و يا مىفرمايد : أَ جَعَلْتُمْ سِقايَةَ الْحاجِّ وَ عِمارَةَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ كَمَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ وَ جاهَدَ كه به دنبال ايمان به خدا و روز جزا امر جهاد را پيش آورده كه نشانگر اهميت زياد مطلب است و در دو پيام تاريخى امام خمينى مدظله العالى به مناسبت كنگره جهانى حج در سال 1366 در رابطه با اهميت جهاد در راه خدا به اين دو آيه استدلال شده بود . 2 . و گاهى از ناحيه تناسب حكم و موضوع اولويت فهميده مىشود از قبيل مثالى كه مرحوم شهيد صدر در بحوث فى علم الاصول ( ج 7 ، ص 98 ) آورده است : از طرفى غصب حرام است و از طرفى نجات نفس محترمه واجب است . حال اين دو حكم الزامى با يكديگر تزاحم نموده‌اند و عند المزاحمة حفظ جان مقدم است به دليل اينكه عرفا غصب كردن و عدم تصرف در مال غير بدون اذن مالك از تبعات احترام مالك مال است پس معقول نيست كه بر حفظ جان مقدم باشد كه احترام فرع بر او و در رتبهء بعد از اوست . 3 . و گاهى از راه معرفت ملاكات احكام از بيان خود شارع اين اولويت دانسته مىشود فى المثل يك واجب عند الشارع داراى ملاك و مصلحت نوعيه و اجتماعيه است و واجب ديگر داراى مصلحت شخصيه است و ترديدى نيست در اينكه مصالح نوعيه بر مصالح شخصيه تقدم دارد . حال پس از بيان اين سه محور كلى پنج مورد را به عنوان نمونه ذكر مىكنيم : 1 . دوران امر است ميان يك واجبى كه مايهء حفظ اساس اسلام است مثل دفاع از دين و نظام اسلامى و واجب ديگرى كه به اين درجه نمىرسد مثل حفظ جان و مال كه منافع شخصيه دارد در اينجا دفاع مقدم است و از هر واجبى مهم‌تر است ؛ زيرا دفاع